این عادت روزانه عامل اصلی پوسیدگی دندان شماست!

پوسیدگی دندان چیست؟

پوسیدگی دندان به معنای ایجاد حفره یا سوراخ در دندان است و یکی از شایع‌ترین مشکلات دهان و دندان به شمار می‌آید. رژیم غذایی نقش مهمی در ایجاد و پیشگیری از پوسیدگی دارد. مینای دندان، که از کریستال‌های کوچک کلسیم و سایر مواد معدنی ساخته شده، از بخش‌های داخلی دندان مانند عاج و پالپ محافظت می‌کند.

زمانی که مواد غذایی به ویژه خوراکی‌های شیرین و چسبنده با مینای دندان تماس طولانی پیدا کنند، پلاک دندان که حاوی باکتری است، قندها را تجزیه کرده و اسید تولید می‌کند. این اسید باعث حل شدن مواد معدنی مینا می‌شود و باکتری‌ها وارد دندان شده و پوسیدگی ایجاد می‌کنند.

۴ عامل اصلی ایجاد پوسیدگی دندان

برای ایجاد پوسیدگی دندان، چهار عامل لازم است:

1. وجود دندان در دهان
2. حضور میکروب‌ها
3. مصرف مواد قندی یا مواد تبدیل‌شونده به قند (مثل نان)
4. زمان کافی برای فعالیت باکتری‌ها

مسواک زدن و رعایت بهداشت دهان، زمان لازم برای فعالیت باکتری‌ها را کاهش می‌دهد و از تولید اسید و ایجاد پوسیدگی جلوگیری می‌کند.

بهترین تغذیه برای جلوگیری از پوسیدگی دندان

• مصرف مواد غذایی حاوی کلسیم و ویتامین، به ویژه قبل از سن ۱۲ سالگی
• مصرف لبنیات برای تقویت مینای دندان
• اجتناب از خوراکی‌های چسبنده مثل گز و سوهان، که روی دندان باقی می‌مانند
• استفاده از پنبه یا مسواک برای پاکسازی دندان کودکان

مواد پیشگیرنده پوسیدگی دندان

• چای سبز: حاوی فلوراید بالا و خواص ضد باکتری
• نمک فلورایددار و آب‌های معدنی حاوی فلوراید
• شکلات و آدامس به عنوان مکمل پیشگیری، اما جایگزین خمیردندان و دهان‌شویه فلورایددار نیستند

اهمیت صبحانه و سبزیجات سالم

• نخوردن صبحانه در کودکان باعث افزایش ریسک پوسیدگی دندان می‌شود
• سبزیجات پخته‌شده با حرارت بالا یا کبابی می‌توانند حالت اسیدی ایجاد کنند و مینای دندان را تخریب کنند

رعایت این نکات تغذیه‌ای و بهداشت دهان، نقش مهمی در پیشگیری از پوسیدگی دندان و حفظ سلامت دندان‌ها در تمام سنین دارد.

نشانه های پوسیدگی دندان 

وقتی دندانی دچار پوسیدگی می شود، ممکن است یک یا چند مورد از علامتهای زیر را داشته باشد :

تغییر رنگ مینای دندان، در محل پوسیدگی مینا قهوه ای یا سیاه رنگ می شود. 

سوراخ شدن دندان در محل پوسیدگی، گاهی میزان این تخریب کم است و فقط با معاینه دقیق مشخص می شود و گاهی مقدار زیادی از دندان از بین می رود ، به طوری که شخص فکر می کند دندان او شکسته است. 

حساس یودن یا درد گرفتن دندان در موقع خورد غذاهای سرد، گرم، ترش و شیرین . 

حساس یودن یا درد گرفتن دندان وقتی که دندانها را روی هم فشار می دهیم. 

بوی بد دهان می تواند به علل مختلف ایجاد شود که یکی از علت های آن پوسیدگی دندانها است. 

پوسیدگی بین دندانی می تواند باعث گیر کردن مواد غذایی بین دندانها و پاره شدن نخ دندان هنگام استفاده بشود.

اشتباهاتی که موجب پوسیدگی دندان می‌شوند

بی‌وقت مسواک زدن

مسواک زدن بعد از خوردن خوراکی‌های اسیدی مانند آبمیوه، میوه، نوشابه و نوشیدنی‌های انرژی‌زا می‌تواند مینای دندان را تضعیف کند و باعث پوسیدگی، زردی و ترک خوردن دندان‌ها شود.
راهکار: حداقل ۴۰ دقیقه بعد از مصرف خوراکی‌های اسیدی صبر کنید و سپس مسواک بزنید. برای تمیز کردن فوری، دهان را با آب خالی بشویید تا بزاق فرصت بازسازی مینای ضعیف شده را داشته باشد.

ورزش زیاد

تمرینات طولانی و شدید ورزشی می‌تواند مینای دندان را آسیب‌پذیر کند. فشار دادن دندان‌ها هنگام وزنه‌برداری و کاهش ترشح بزاق دهان، زمینه را برای پوسیدگی فراهم می‌کند.
راهکار: قبل و بعد از ورزش، دهان را با مسواک یا دهان‌شویه تمیز کنید و آب کافی بنوشید. از مصرف خوراکی‌های شیرین قبل از تمرین خودداری کنید و آدامس بدون قند مصرف کنید.

نوشابه و دلستر

مصرف نوشابه‌های گازدار و دلستر، حتی نوع رژیمی، به دلیل قند و گاز موجود، مینای دندان را تخریب می‌کند. نوشیدن با نی در کنار دندان‌ها، خطر پوسیدگی را افزایش می‌دهد.
راهکار: به جای نوشابه، شیر و آب مصرف کنید و نی را داخل دهان قرار دهید، نه بین دندان‌ها.

مصرف داروهای خاص

داروهای ضد آلرژی، افسردگی، قلب و فشار خون می‌توانند موجب خشکی دهان شوند. کمبود بزاق دهان، دندان‌ها را در معرض اسید و باکتری‌ها قرار می‌دهد.
راهکار: آدامس بدون قند بجوید یا آب نبات بدون قند مصرف کنید تا ترشح بزاق افزایش یابد.

ریفلاکس معده

ریفلاکس اسیدی معده، مینای دندان را تخریب کرده و باعث زردی و پوسیدگی می‌شود.
راهکار: سوزش سر دل را جدی بگیرید، با دارو و رژیم غذایی مناسب، ریفلاکس معده را کنترل کنید تا از آسیب به دندان‌ها جلوگیری شود.

استرس و دندان قروچه

دندان قروچه ناشی از استرس و اضطراب باعث ساییدگی و آسیب دندان‌ها می‌شود. تکرار این عادت، هزینه‌های بالای دندان‌پزشکی را به دنبال دارد.
راهکار: با یوگا، ماساژ درمانی یا روان‌درمانی استرس خود را کنترل کنید. شب‌ها می‌توانید از محافظ دندان استفاده کنید و از افراد مورد اعتماد بخواهید هنگام دندان قروچه شما را هشدار دهند.

رعایت این نکات به پیشگیری از پوسیدگی دندان، کاهش آسیب به مینای دندان و حفظ سلامت طولانی مدت دندان‌ها کمک می‌کند.

منبع: نمناک