8 نکته کلیدی داشتن دندانهای سالم

چگونه دندان‌های سالم‌تری داشته باشیم؟

اگر می‌خواهید بدانید چگونه دندان‌های سالم‌تری داشته باشیم، باید از یک اصل ساده شروع کنیم: سلامت دهان و دندان فقط به نداشتن پوسیدگی ختم نمی‌شود. رعایت بهداشت دهان و دندان نقش مستقیمی در سلامت عمومی بدن دارد و بی‌توجهی به آن می‌تواند پیامدهایی فراتر از درد دندان ایجاد کند.

رعایت عادت‌هایی مانند مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان و انجام معاینات دوره‌ای دندان‌پزشکی، پایه‌های اصلی حفظ سلامت دندان‌ها و لثه‌ها هستند. تحقیقات نشان داده‌اند که بین سلامت دهان و سلامت کلی بدن ارتباط معناداری وجود دارد و مشکلات دهان و دندان امروزه به‌عنوان یک مسئله مهم در بهداشت جهانی شناخته می‌شوند.

در صورت عدم درمان به‌موقع، پوسیدگی دندان یا بیماری‌های لثه می‌توانند منجر به درد، کاهش اعتماد به نفس و حتی از دست دادن دندان شوند. این مشکلات ممکن است پیامدهایی مانند سوءتغذیه، اختلال در گفتار و کاهش عملکرد فرد در محیط کار، مدرسه یا زندگی شخصی به همراه داشته باشند. خوشبختانه با مراقبت صحیح، می‌توان از بسیاری از این مشکلات پیشگیری کرد.

۱. مرتب و اصولی مسواک بزنید

اکثر افراد می‌دانند که مسواک زدن دو بار در روز یکی از مهم‌ترین راه‌ها برای حذف پلاک و باکتری‌هاست، اما این کار فقط زمانی مؤثر است که به‌درستی انجام شود.

نحوه صحیح مسواک زدن
مسواک باید با حرکات دایره‌ای کوچک استفاده شود و تمام سطوح دندان‌ها، شامل جلو، پشت و سطح جونده را پوشش دهد. مدت زمان استاندارد مسواک زدن بین ۲ تا ۳ دقیقه است.

فشار بیش از حد یا استفاده از مسواک با برس سخت می‌تواند به مینای دندان و لثه آسیب بزند. این آسیب‌ها ممکن است باعث حساسیت دندانی، تحلیل لثه و فرسایش دائمی مینای دندان شوند. انجمن دندان‌پزشکی آمریکا (ADA) استفاده از مسواک با برس نرم را توصیه می‌کند و تأکید دارد که مسواک باید هر ۳ ماه یک‌بار یا در صورت فرسوده شدن تعویض شود.

۲. از فلوراید به‌درستی استفاده کنید

فلوراید ماده‌ای معدنی است که نقش مهمی در تقویت مینای دندان و پیشگیری از پوسیدگی دارد. این ماده به‌طور گسترده در خمیردندان‌ها و دهان‌شویه‌ها استفاده می‌شود و بسیاری از متخصصان دندان‌پزشکی آن را یکی از مؤثرترین راهکارهای پیشگیری از ایجاد حفره‌های دندانی می‌دانند.

عوارض استفاده نکردن از فلوراید
شواهد علمی نشان می‌دهد افرادی که از فلوراید استفاده نمی‌کنند، حتی در صورت مسواک زدن و نخ دندان کشیدن منظم، بیشتر در معرض پوسیدگی دندان قرار دارند. عدم استفاده از فلوراید می‌تواند توان دفاعی دندان‌ها در برابر اسیدها و باکتری‌ها را کاهش دهد و احتمال ایجاد حفره‌های دندانی را افزایش دهد.

3. روزی یکبار نخ دندان بکشید

استفاده از نخ دندان می تواند پلاک و باکتری ها را از بین دندان ها حذف کند، جایی که مسواک نمی تواند به آن برسد. همچنین می تواند با از بین بردن بقایا و غذایی که بین دندان ها گیر کرده است، از بوی بد دهان جلوگیری کند.

• نحوه استفاده از نخ دندان

اکثر متخصصان بهداشت دهان و دندان توصیه می کنند که نخ را به آرامی تا انتهای لثه فشار دهید (مواظب باشید که فشار زیاد وارد نکنید تا لثه آسیب نبیند) مهم است که از کشیدن نخ دندان به بالا و پایین بین دندان ها خودداری کنید، این کار  باعث ایجاد درد و خونریزی می شود و پلاک را به طور موثر از بین نمی برد.

4. به طور مرتب به دندانپزشک مراجعه کنید

کارشناسان توصیه می کنند که افراد هر 6 ماه یکبار برای معاینه به دندانپزشک مراجعه کنند. در طول یک معاینه معمولی، دندانپزشک دندان ها را تمیز می کند و پلاک و تارتار سفت شده را برمی دارد.

دندانپزشک علائمی مثل: حفره، بیماری لثه، سرطان دهان و سایر مسائل مربوط به سلامت دهان و دندان را بررسی می کند و ممکن است گاهی از اشعه ایکس برای بررسی حفره های ایجاد شده نیز استفاده کنند.

افراد می توانند در مورد تعداد دفعات نیاز به معاینه با دندانپزشک خود صحبت کنند. بسته به سابقه سلامتی، سن و سلامت کلی دندان ممکن است پاسخ متفاوت باشد. در کل هر کسی که متوجه تغییراتی در دهان خود شود باید به دندانپزشک مراجعه کند.

5. سیگار نکشید

سیگار کشیدن به سیستم دفاعی بدن آسیب می رساند، این امر باعث می شود بدن نتواند بافت ها (از جمله بافت های داخل دهان را) درمان کند. CDC سیگار را عامل خطر بیماری لثه نامیده است، در حالی که ADA هشدار می دهد که افرادی که سیگار می کشند ممکن است پس از عمل دندانپزشکی بهبود یافتن آنها آهسته و طولانی تر از افراد غیر سیگاری باشد.

سیگار کشیدن همچنین بر ظاهر دهان تأثیر می گذارد و منجر به زرد شدن دندان ها و زبان می شود و می تواند بوی بدی را به تنفس بدهد.

6. از دهانشویه استفاده کنید

برخی از مطالعات نشان می دهد که برخی دهانشویه ها می توانند برای سلامت دهان و دندان مفید باشند. دهانشویه حاوی کلرهگزیدین (​​یک ماده ضد باکتریایی) است که به کنترل پلاک و التهاب لثه کمک می کند.

ممکن است مردم بخواهند از دندانپزشک خود بپرسند که بهترین دهانشویه برای آنها کدام است. دهانشویه نمی تواند جایگزین مسواک زدن و نخ دندان کشیدن شود، اما می تواند مکمل این شیوه ها باشد. دهانشویه هایی که ممکن است به بوی بد دهان و مشکلات دندانی کمک کنند در داروخانه ها در دسترس هستند.

7. غذاهای شیرین و نشاسته را محدود کنید

مصرف شکر می تواند منجر به ایجاد حفره در دندان ها شود. مطالعات همچنان نقش برجسته قند را در پیامدهای نامطلوب سلامت دندان نشان می دهند. موارد دیگر شامل: آب نبات، نوشابه و دسرها هستند، همچنین بسیاری از غذاهای فرآوری شده که حاوی قند اضافه هستند.

سازمان بهداشت جهانی به مردم توصیه می کند که میزان مصرف قند خود را به کمتر از 10 درصد برسانند. کاهش این میزان به 5 درصد خطر ابتلا به حفره ها و سایر مشکلات دندانی را بیشتر کاهش می دهد.

غذاهای نشاسته ای مانند کراکر، نان، چیپس و ماکارونی می توانند باعث پوسیدگی دندان شوند. ADA توضیح می دهد که این غذاها در دهان باقی می مانند و به قندهای ساده تبدیل می شوند که باکتری های تولید کننده اسید از آنها تغذیه می کنند. این اسید می تواند باعث پوسیدگی دندان شود.

ADA به جای غذاهای نشاسته ای، خوردن مقدار زیادی میوه و سبزیجات غنی از فیبر و همچنین محصولات لبنی بدون افزودن شکر توصیه می کند.

8. به جای نوشیدنی های شیرین آب بنوشید

نوشیدنی های شیرین مثل: نوشابه، آب میوه یا سایر نوشیدنی های شیرین می تواند منجر به افزایش خطر حفره در دندان ها شود.

ADA نوشیدن آب یا چای بدون شیرین شدن در طول روز و فقط نوشیدن نوشیدنی های شیرین شده با قند در زمان غذا و در حجم کم را توصیه می کند.

نکاتی برای بچه ها

دندانهای اولیه کودک، که گاهی اوقات دندانهای شیری به آنها می گویند، به اندازه دندان های دائمی آنها اهمیت دارد. دندان های شیری به کودک در جویدن و صحبت کردن کمک می کند.  اگر کودک دندان شیری خود را به دلیل پوسیدگی از دست بدهد، این می تواند فضای دهان را مختل کرده و رشد صحیح دندان بزرگسالی او را با مشکل مواجه کند.

با این اوصاف، بهتر است مراقبت های خوب دندانپزشکی برای کودکان در دوران کودکیشان معرفی شود.

اقداماتی برای سلامت دندان ها و لثه کودک

• هر روز لثه های نوزاد را با یک دستمال گرم و مرطوب، حتی قبل از اینکه دندان داشته باشد، پاک کنید. انجام این کار قندهای لثه را از بین می برد و می تواند به کودک کمک کند با احساس تمیز کردن دندان هایش آشنا شود.
• نوزادان و کودکان نوپا نباید با بطری یا لیوان حاوی مواد شیرین بخوابند. شیر و آب میوه حاوی قندهایی هستند که اگر به مدت طولانی روی دندان ها بمانند می توانند باعث پوسیدگی شوند.
• به کودکان نوپا اجازه دهید بین وعده های غذایی آب میل کنند.
• هنگامی که کودک دندان دارد، دوبار در روز با مسواک نرم مخصوص کودکان آن ها را مسواک کنید. از خمیردندان مخصوص کودکان استفاده کنید.
• والدین یا مراقبان باید دندان های کودک را برای آنها مسواک بزنند و یا آنها را زیر نظر داشته باشید تا مطمئن شوید خمیر دندان را تف نکنند.
• ADA توصیه می کند که کودکان در عرض 6 ماه از ظاهر شدن اولین دندان خود یا در 1 سالگی به دندانپزشک مراجعه کنند.
• والدین و مراقبان نباید وسایل غذا را با کودک به اشتراک بگذارند و یا پستانک ها را با دهان خودشان تمیز نکنند. هر دوی این اقدامات می توانند باکتری های ایجاد کننده حفره بزرگسال را به کودک منتقل کنند.

نتیجه گیری

انجام مراقبت های خوب و درست دندان از نوزادی تا بزرگسالی می تواند به فرد در سالم نگه داشتن دندان ها و لثه کمک کند. مسواک زدن و نخ دندان کشیدن روزانه، سیگار نکشیدن، رژیم غذایی سالم و انجام معاینات منظم دندانپزشکی به افراد در جلوگیری از حفره و پوسیدگی، بیماری لثه و سایر مشکلات دندان کمک می کند. همچنین برای سلامت کلی آنها نیز مفید است.